Asset Publisher Asset Publisher

Dzień Ziemi 2026: nasza moc dla lasów i planety

22 kwietnia obchodzimy Dzień Ziemi, w tym roku pod hasłem „Our Power, Our Planet – nasza moc, nasza planeta”. To święto wspólnej odpowiedzialności za środowisko i dowód, że codzienne działania – także leśników – realnie wpływają na przyszłość Ziemi.

Początkowo Dzień Ziemi był oddolną inicjatywą. 22 kwietnia 1970 r. 20 mln Amerykanów - wówczas 10 proc. populacji Stanów Zjednoczonych - wyszło na ulice, aby zaprotestować przeciwko ignorancji środowiskowej i domagać się nowej drogi dla planety. 

Plakat przedstawia hasło wydarzenia: Our power. Our planet. Earth Day 2026. Tłumaczenie na język polski: Nasza moc. Nasza planeta. Dzień Ziemi 2026. Poniżej hasła logo wydarzenia: ludzka dłoń trzymająca kwiat, którego barwy płatków (błękit wody, zieleń lądów) nawiązują do planety Ziemi. Tło grafiki jest w kolorze łososiowym. W lewym dolnym narożniku adres strony internetowej earthday.org wpisany w znak e jak earth, po polsku ziemia, przecięte linią horyzontu


Dzień Ziemi – skąd się wziął ten dzień?

Ten dzień uznawany jest za jedno z największych wydarzeń obywatelskich na świecie. Rozpoczął falę działań, w tym przyjęcie przełomowych na tamten moment przepisów dotyczących ochrony środowiska w USA. W odpowiedzi na to wydarzenie powstały ustawy o czystym powietrzu, czystej wodzie i zagrożonych gatunkach. Powołano także Agencję Ochrony Środowiska (EPA). Później wiele krajów przyjęło podobne przepisy.

Nieco wcześniej, na konferencji UNESCO w 1969 r. wystąpił John McConnel z ideą obchodzonego na całym świecie Dnia Ziemi. Ideę poparł sekretarz generalny ONZ, U Thant. 26 lutego 1971 r. podpisał proklamację, w której wyznaczył równonoc wiosenną jako moment, w którym Narody Zjednoczone obchodzą Dzień Ziemi - 20 albo 21 marca. W 2009 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ ustanowiło nową datę - 22 kwietnia.

Hasło Dnia Ziemi 2026: „Our Power, Our Planet”

Tegoroczne hasło Dnia Ziemi – „Our Power, Our Planet” (nasza moc, nasza planeta) – podkreśla, że prawdziwa zmiana rodzi się z siły wspólnoty, codziennych decyzji i odpowiedzialnego zarządzania zasobami przyrody. Organizatorzy zwracają uwagę, że ochrona klimatu, lasów, wody i bioróżnorodności nie zależy wyłącznie od globalnych decyzji, lecz od działań podejmowanych lokalnie.

Lasy Państwowe a przesłanie Dnia Ziemi

Idee Dnia Ziemi od lat znajdują odzwierciedlenie w pracy leśników. Zrównoważona gospodarka leśna opiera się na zasadzie odnawialności lasów, ochrony różnorodności biologicznej i odpowiedzialności międzypokoleniowej, co bezpośrednio wpisuje się w przesłanie „Naszej mocy dla planety”.

Wiele z naszych działań ma bezpośredni wpływ na ograniczenie skutków zmian klimatu w Polsce – zarówno pod kątem adaptacji lasów, jak i zatrzymywania wody w lesie czy ochrony przeciwpożarowej. Zmieniający się klimat wpływa na wszystkie komponenty lasu i leśnicy wychodzą naprzeciw oczekiwaniom przyrodniczym, społecznym i produkcyjnym w świetle zachodzących zmian.

Efektem prac realizowanych w ramach trwale zrównoważonej gospodarki leśnej jest wzrost udziału powierzchni lasów od 1945 r. z 21 proc. do 29,6 proc. Sadzonki, służące do odnowienia lasów, powstają w szkółkach prowadzonych przez nadleśnictwa. Co roku rośnie tam ok. 700 mln sadzonek w 360 szkółkach. Około 500 mln z tej puli jest sadzonych na gruntach zarządzanych przez Lasy Państwowe. 

Grafika Lasy Państwowe w liczbach. Wykresy kołowe przedstawiają lesistość Polski w latach 1945 (21%) i 2024 (29,6%). Opis: Lesistość Polski. Od czasów wojny, dzięki pracy leśników, lesistość w Polsce wzrosła o połowę. Żeby zachowac trwałość lasów, w miejscu każdego ściętego drzewa sadzimy od kilku do kilkunastu kolejnych, a dodatkowo, jeśli to możliwe, także na dotychczas bezdrzewnych terenach. Źródło: Rocznik Statystyczny Leśnictwa GUS 2025. Opracowanie: Centrum Komunikacji Społecznej Lasów Państwowych

Co ważne, zmieniany jest także skład gatunkowy lasów, czyli są one przebudowywane zgodnie z siedliskiem. Leśnicy, myśląc perspektywicznie, biorą pod uwagę prognozy naukowców dotyczące zmian, jakie zajdą w środowisku w ciągu kilkudziesięciu najbliższych lat.

Lasy mają coraz bardziej zróżnicowaną strukturę wiekową i gatunkową. Według danych GUS obecnie drzew liściastych w polskich lasach jest ok. 31 proc. W 1945 r. było ich zaledwie 13 proc., natomiast drzew gatunków iglastych było 87 proc. Wśród sadzonek obecnie niemal 60 proc. stanowią gatunki liściaste. Udział sosny od lat 50. ubiegłego wieku spada na rzecz wzrostu m.in. dębu. 

Grafika Lasy Państwowe w Liczbach. Na wykresach kołowych przedstawiono proporcje udziału gatunków iglastych i liściastych w latach 1945 (iglaste 87%, liściaste 13%) i 2024 (iglaste 69%, liściaste 31%). Opis: Wzrost udziału drzew liściastych. Od lat leśnicy świadomie przebudowują polskie lasy. Od zakończenia II wojny światowej ponad dwukrotnie wzrósł udział gatunków liściastych kosztem drzew iglastych. dzięki tej pracy lasy stają się bardziej różnorodne i bardziej odporne na zmieniające się warunki klimatyczne. Źródło: Wielkoobszarowa Inwentaryzacja Stanu Lasów 2020 - 2024. Opracowanie: Centrum Komunikacji Społecznej Lasów Państwowych

Dzień Ziemi to dobry moment, by przypomnieć sobie, że nawet drobne codzienne decyzje mają znaczenie. EarthDay.org zachęca do działań prostych, lecz realnie wpływających na środowisko:

  • ograniczaj zużycie plastiku - wybieraj torby i butelki wielorazowe,
  • oszczędzaj energię i wodę – wyłączaj światło, skracaj czas kąpieli,
  • wybieraj transport zbiorowy zamiast samochodu, a najlepiej poruszaj się pieszo lub rowerem, 
  • sadź drzewa i rośliny przyjazne zapylaczom lub dbaj o zieleń wokół siebie,
  • sprzątaj swoje otoczenie – las, park lub najbliższą okolicę,
  • ogranicz marnowanie żywności i wybieraj produkty lokalne,
  • ucz się i dziel wiedzą o ochronie środowiska z innymi.

Jak podkreślają organizatorzy Dnia Ziemi, małe działania podejmowane wspólnie mają wielką moc – a troska o planetę nie kończy się jednego dnia w roku.