Wydawca treści
10 000 ha nowych rezerwatów na 100-lecie Lasów Państwowych
140 gatunków ptaków, 552 gatunki motyli czy 250 gatunków grzybów, w tym unikalne w skali kraju – to wszystko można podziwiać w Zielonogórskim Lesie Odrzańskim. Jest to 120. rezerwat przyrody powołany w ramach inicjatywy „100 rezerwatów na 100-lecie Lasów Państwowych”.
Projekt wychodzi naprzeciw oczekiwaniom Polek i Polaków, by objąć ochroną najcenniejsze przyrodniczo tereny. Łączna powierzchnia nowo powołanych w ramach akcji rezerwatów wynosi prawie 10 tysięcy hektarów. To obszar odpowiadający mniej więcej powierzchni Białowieskiego Parku Narodowego. Dodatkowo dookoła niektórych rezerwatów wyznaczono otuliny o łącznej powierzchni ponad 7,3 tysiąca hektarów.
Wyjątkowo cenne
O pierwszym rezerwacie powołanym w ramach akcji "100 rezerwatów na 100-lecie Lasów Państwowych" przeczytasz TUTAJ
Ponad 85 proc. z przeszło 1600 polskich rezerwatów znajduje się na gruntach Lasów Państwowych. Projekt „100 rezerwatów na 100-lecie Lasów Państwowych” leśnicy rozpoczęli w zeszłym roku. Zgłosili ponad 200 obszarów, które odznaczają się wysokimi walorami przyrodniczymi. Efektem prac było stworzenie listy 159 proponowanych nowych rezerwatów. Następnie powołano specjalne zespoły złożone z przedstawicieli regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych i regionalnych dyrekcji ochrony środowiska, aby tworzenie nowych rezerwatów możliwie usprawnić i przyspieszyć. Nadleśnictwa i RDLP udostępniły RDOŚ wszelkie posiadane informacje, przede wszystkim dokumentację przyrodniczą. Wszystkie proponowane rezerwaty są już po lustracjach terenowych.
Do tej pory w ramach projektu powołano 120 nowych rezerwatów. Najwięcej znajduje się na terenie RDLP w Toruniu – 18, oraz RDLP w Gdańsku – 14. Po dziewięć powstało w dyrekcjach w Białymstoku, Lublinie i Szczecinku. Większość nowych rezerwatów to rezerwaty leśne (67), ale duża część to także torfowiskowe (33) i krajobrazowe (11). Poza tym powołano cztery rezerwaty wodne, dwa przyrody nieożywionej oraz florystyczne, a także jeden faunistyczny.
Z kolei na terenie naszej dyrekcji Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Poznaniu powołała 3 nowe rezerwaty na obszarach zgłoszonych przez leśników i przyrodników:
- "Zamorze Pniewskie" w Nadleśnictwie Pniewy (100. rezerwat na terenie Wielkopolski),
- "Bobrownia" w Nadleśnictwie Sieraków,
- "Leśna Ostoja koło Promna im. Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy" w Nadleśnictwie Czerniejewo.
Ponadto nadal trwają prace zmierzające do objęcia ochroną rezerwatową kolejnych cennych przyrodniczo obszarów województwa wielkopolskiego.
– Efekty naszej inicjatywy są najlepszym dowodem na to, że polskie lasy są pod dobrą opieką. Liczę, że w najbliższym czasie regionalne dyrekcje ochrony środowiska powołają na terenie Lasów Państwowych jeszcze około 20 kolejnych rezerwatów – mówi Adam Wasiak, dyrektor generalny Lasów Państwowych.
Unikalna fauna i flora
Celem ochrony rezerwatu Zielonogórski Las Odrzański jest zachowanie – ze względu na szczególne wartości przyrodnicze i naukowe – ekosystemów leśnych o cechach naturalnych wraz z charakterystycznymi gatunkami roślin, grzybów i zwierząt, a także utrzymanie ciągłości zachodzących w nim naturalnych procesów przyrodniczych. Rozpościerający się na blisko 530 hektarach Zielonogórski Las Odrzański jest największym rezerwatem na terenie województwa lubuskiego.

Sześć z 250 rosnących tu gatunków grzybów występuje tylko w tym jednym miejscu w Polsce. W Lesie Odrzańskim można obserwować też bogate populacje kilku gatunków mszaków, 552 gatunki motyli, w tym 59 dziennych, 37 gatunków ważek, ponad 360 gatunków chrząszczy, 140 gatunków ptaków oraz wiele ssaków: 10 gatunków nietoperzy, łosie, wilki, bobry, wydry oraz rzęsorka rzeczka.
Gospodarka ograniczona od lat
– Już wiele lat temu ze względu na walory przyrodnicze tych lasów ograniczyliśmy w nich gospodarkę leśną – mówi Arkadiusz Kapała, dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Zielonej Górze. – Dbaliśmy o zachowanie dużych fragmentów lasu ze starymi, okazałymi drzewami oraz naturalnego charakteru łęgów nadrzecznych. Jestem dumny, że wybitna wartość przyrodnicza tego będącego pod naszą opieką obszaru została potwierdzona i zyskał on status rezerwatu.
Historia Zielonogórskiego Lasu Odrzańskiego sięga 1429 roku, kiedy książę głogowski Henryk IX sprzedał ten teren miastu Zielona Góra. Lasy te w całości znajdują się w dolinie Odry, a od strony północnej przylegają bezpośrednio do koryta rzeki.
Obszar rezerwatu stanowi niezwykle cenną przyrodniczo mozaikę ekosystemów. Najbardziej charakterystyczne są cztery duże starorzecza Odry, będące dawnymi zakolami meandrującej rzeki, odcięte już od głównego nurtu. Łącznie występuje tutaj sześć typów siedlisk przyrodniczych Natura 2000.
Rezerwaty przyrody
Rezerwaty – wydzielone obszary o szczególnych wartościach przyrodniczych, zachowane w stanie naturalnym lub mało zmienionym. Spośród 1501 rezerwatów w Polsce, większość to rezerwaty (1289) zlokalizowana jest na gruntach w zarządzie PGL LP. Łącznie zajmują one powierzchnie 124,8 tys. ha, natomiast powierzchnia leśna w rezerwatach wynosi niemal 106 tys. ha.
Na gruntach w zarządzie Nadleśnictwa Sieraków uznano sześć rezerwatów przyrody:
- Bobrownia – o powierzchnii 121.78 ha, uznany w 2025 r., w celu zachowania kompleksu ekosystemów źródliskowych oraz siedlisk rzadkich gatunków zwierząt;
- Cegliniec – o powierzchni 4.91 ha, uznany w 1960 r., w celu zachowania ze względów naukowych i dydaktycznych biocenozy leśnej typu acydofilnej dąbrowy, regenerującej się w obrębie starodrzewu sosnowego, ocalałego po gradacji sówki choinówki w latach 1922 - 1924;
- Czaple Wyspy – o powierzchni 7,14 ha, uznany w 1957 r., w celu zachowania miejsc lęgowych rzadkich gatunków ptaków;
- Mszar nad Jeziorem Mnich – o powierzchni 6.43 ha, uznany w 1967 r., w celu zachowania siedlisk oraz roślinności torfowiska przejściowego, kłociowisk i mechowisk wykształconych na obrzeżach jeziora o charakterze humusowego zbiornika ramienicowego wraz z reliktową florą roślin zarodnikowych;
- Buki nad Jeziorem Lutomskim – o powierzchni 54.75 ha, uznany w 1958 r., w celu utrzymania ekosystemów lasów liściastych z ich bogactwem siedlisk i różnorodnością biotyczną;
- Bukowy Ostrów – o powierzchni 79,33 ha, uznany w 2006 r., w celu zachowania unikatowego kompleksu roślinności wodnej, bagiennej i leśnej w krajobrazie pagórków kemowych i zbiorników wodnych, ochrona rzadkich gatunków flory i fauny, a także zachodzących na tym obszarze procesów dynamiki roślinności, szczególnie fluktuacji i sukcesji.
